İlaç Kategorileri

Ağrı kesiciler (analjezikler) hafif–orta şiddetli ağrı, ateş ve iltihap yönetiminde kullanılır. Parasetamol ve NSAİİ grubu (ibuprofen, naproksen) en yaygın reçetesiz seçeneklerdir; mide, böbrek ve kalp riski olan hastalar mutlaka doktora danışmalıdır.

Antibiyotikler bakteriyel enfeksiyonların tedavisinde kullanılır; virüslere (grip, soğuk algınlığı, COVID) etkisi yoktur. Yalnızca hekim reçetesi ile kullanılır; doz ve süreye uyulmaması direnç gelişimine yol açar.

B12, D vitamini, demir, magnezyum gibi takviyeler eksiklik durumunda hekim önerisiyle kullanılmalıdır. Kan testi olmadan rastgele takviye, faydadan çok zarar verebilir; özellikle yağda eriyen vitaminlerde (A, D, E, K) toksisite riski vardır.

Soğuk algınlığı semptomatik tedavi edilir: dinlenme, sıvı, parasetamol. Reçetesiz öksürük şurupları ve dekonjestanlar geçici rahatlama sağlar. Yüksek ateş, nefes darlığı veya 7 günden uzun süren belirtilerde hekime başvurun.

Reflü, gastrit ve şişkinlik için antiasit, proton pompası inhibitörleri (PPI) ve H2 blokerleri kullanılır. Düzenli kullanım gerektiren durumlarda mutlaka gastroenteroloji değerlendirmesi gerekir.

Antihistaminikler mevsimsel alerji, ürtiker ve hafif alerjik reaksiyonlarda kullanılır. Yeni nesil (setirizin, loratadin, feksofenadin) uykuya daha az yol açar.

ACE inhibitörleri, ARB, beta-bloker, kalsiyum kanal blokeri ve diüretikler hipertansiyon tedavisinde temel sınıflardır. İlaçlar bir günlük unutulsa bile asla iki doz birden alınmamalıdır.

Statinler (atorvastatin, rosuvastatin) LDL düşürmede birinci basamak tedavidir. Ezetimib, PCSK9 inhibitörleri ve fibratlar ek seçeneklerdir.

Antiagreganlar (aspirin, klopidogrel) ve antikoagülanlar (varfarin, rivaroksaban, apiksaban) damar tıkanıklığı ve atriyal fibrilasyon tedavisinde kullanılır. Kanama riski izlenmelidir.

Metformin, SGLT2 inhibitörleri (empagliflozin), GLP-1 agonistleri (semaglutid) ve insülin Tip 2 diyabette kullanılır. Kalp yetmezliği olan hastalarda SGLT2 inhibitörleri ek koruyucu etki sağlar.