Bifurkasyon Stent 2026: Koroner Çatal Lezyon Tedavisi, Provisional / DK-Crush / Culotte / TAP Teknikleri ve Yeni Nesil Rehber

Bifurkasyon Stent Nedir? Kısa ve Net Tanım

Bifurkasyon stent, koroner damarın ikiye ayrıldığı (bifurkasyon) noktadaki daralmanın stent, balon ve modern görüntüleme teknikleriyle tedavi edilmesidir. Kalp damarları anatomik olarak birçok yerde çatallanır: sol ön inen (LAD) ile diyagonal, sol sirkumfleks (LCX) ile obtus marjinal (OM) ve en önemlisi sol ana koroner (LMCA) ile LAD/LCX çatalı. Bu çatallanma noktalarındaki plaklar hem ana damarı hem yan dalı etkiler, kan akımı türbülansı yüksek olduğu için ateroskleroza yatkındır. Bifurkasyon lezyonu tüm perkütan koroner girişimlerin (PCI) %15-20'sini oluşturur ve teknik olarak en kompleks lezyon gruplarındandır.

2026'da bifurkasyon PCI; yeni nesil ultra-ince strut ilaçlı stent (DES), IVUS/OCT rehberli implantasyon, POT (proximal optimization), gerektiğinde final kissing balon ve seçili karmaşık anatomide DK-Crush veya culotte stratejileri ile yapılır. İlgili sayfalar: Koroner Stent (Genel Rehber), İlaçlı Stent (DES), İlaçsız Stent (BMS), Anjiyo, Koroner Anjiyografi, Kasıktan Anjiyo, El Bileğinden Anjiyo.

Koroner Bifurkasyon Anatomisi ve Akım Dinamiği

Bir bifurkasyon üç segmentten oluşur:

• Proksimal ana damar (PMB — proximal main branch): Bifurkasyondan önceki ana damar segmenti — genellikle daha geniş çaplıdır.
• Distal ana damar (DMB — distal main branch): Bifurkasyondan sonraki ana damar devamı — genellikle daha dar çaplıdır (Finet yasası: DMB ≈ 0.678 × (PMB + SB)).
• Yan dal (SB — side branch): Bifurkasyondan ayrılan yan damar.

Ayrıca karina (carina), ana damar ile yan dalın buluştuğu ok ucu şeklindeki yapıdır ve bifurkasyon PCI sırasında dikkatle yönetilmelidir. Karinada plak kayması (plaque shift) yan dal oklüzyonunun en yaygın nedenlerinden biridir. Türbülans nedeniyle proksimal ve karina bölgeleri ateroskleroza yatkın; distal ana damar ise kayma stresine bağlı olarak plak yükünden görece daha az etkilenir.

Medina Sınıflaması ve Lezyon Alt Tipleri

Medina sınıflaması; PMB, DMB ve SB'nin darlık içerip içermediğine göre üç haneli bir kod (1 = darlık var, 0 = yok) atar. Örnekler:

• Medina 1,1,1 — Üç segment de darlık: gerçek karmaşık bifurkasyon (true bifurcation). En sık iki stent stratejisi gerektiren tiptir.
• Medina 1,1,0 — Sadece ana damar (proksimal + distal) darlığı: yan dal korunmuş; provisional stratejiye uygun.
• Medina 0,1,1 — Distal ana damar + yan dal: karina lezyonu; yan dala jailed wire önemlidir.
• Medina 1,0,1 — Proksimal ana damar + yan dal: yan dal ostiyum lezyonu.
• Medina 0,0,1 — İzole yan dal ostiyum lezyonu: ostial cross-over veya TAP ile tedavi.

Bifurkasyon Neden Zor Bir Lezyondur?

• Damar geometrisi karmaşıktır; iki damar farklı çap, açı ve uzunlukta.
• Plak dağılımı asimetriktir; balon veya stent yerleştirme sırasında yan dal ostiyumuna plak kayması olabilir.
• Yan dalın büyüklüğü ve beslediği miyokardın önemi karar süreçlerini etkiler.
• Karina yapısı; ana damar stentinin yan dal çıkışını kapatmaması için POT ve rewire gereklidir.
• İki stent stratejilerinde stent malapozisyonu, tabakalar arası boşluk (gap) ve strut deformasyonu riski vardır.
• Görüntüleme (IVUS/OCT) ve fizyoloji (FFR/iFR/QFR) olmadan optimal sonuç zordur.

Bifurkasyon PCI Endikasyonları

ESC 2024 KKS ve 2024 ACC/AHA revaskülarizasyon kılavuzları koroner girişim endikasyonlarını iskemi kanıtı, semptom şiddeti ve prognostik risk üzerinden tanımlar. Bifurkasyon PCI için ek değerlendirme noktaları:

• Anlamlı ana damar darlığı (angiyografik ≥%70 veya FFR ≤0.80 / iFR ≤0.89).
• Yan dal >2.5 mm ve önemli miyokard alanı besliyorsa aktif değerlendirme.
• Sol ana koroner distal bifurkasyonu — Heart Team kararı ile PCI veya bypass.
• Akut koroner sendromda kültür lezyonu bifurkasyonda ise erken invaziv strateji.
• Optimal medikal tedaviye rağmen persistan semptomlar.

Sol Ana Koroner (LMCA) Distal Bifurkasyonu

Sol ana koroner distal bifurkasyonu, LMCA'nın LAD ve LCX'e ayrıldığı segmenttir ve bifurkasyon PCI'nın en yüksek risk grubudur. Klasik olarak bypass cerrahisi (CABG) tercih edilen bir lezyon iken, EXCEL, NOBLE ve PRECOMBAT çalışmaları ile yeni nesil DES + optimal medikal tedavi düşük-orta SYNTAX skorlu hastada bypass'a alternatif olarak sınıf I / IIa öneri kazandı. 2024 ACC/AHA kılavuzu:

• Düşük SYNTAX skoru (<23): PCI veya CABG (hasta tercihine göre).
• Orta SYNTAX skoru (23-32): PCI veya CABG (Heart Team kararı).
• Yüksek SYNTAX skoru (>32): CABG tercih edilir.
• Diyabet + çok damar hastalığı: FREEDOM ışığında CABG öncelikli.

Distal LMCA bifurkasyonunda DK-Crush stratejisi DKCRUSH-V çalışmasında provisional stratejiye karşı MACE oranını belirgin azalttı. Yine de anatomiye göre IVUS rehberli optimize provisional strateji de kabul edilen bir yaklaşımdır (EBC MAIN çalışması gerçek karmaşık LMCA bifurkasyonunda iki stent'in provisional'a klinik üstünlüğünü net gösterememiştir; bu nedenle karar kişiselleştirilir).

Provisional Tek Stent (Varsayılan Strateji)

European Bifurcation Club (EBC) 2024 konsensüsü ve ESC 2024 KKS, bifurkasyon lezyonlarının çoğunluğunda provisional stratejiyi ilk tercih olarak önerir. Provisional strateji adımları:

1. Ana damar ve yan dala kılavuz teller ilerletilir; yan dal jailed wire olarak korunur.
2. Ana damara lezyon boyu ve referansına uygun yeni nesil DES yerleştirilir.
3. POT (proximal optimization technique) uygulanır: proksimal segment referans çapa göre optimize edilir.
4. Yan dal FFR/iFR veya görüntüleme ile değerlendirilir; ≤0.80 FFR / ≤0.89 iFR ise yan dala girişim planlanır.
5. Yan dala girişim gerekirse yan dal rewire edilir; balon veya TAP ile stent eklenir.
6. Kompleks provisional durumunda final kissing balon uygulanır ve tekrar POT ile stent geometrisi optimize edilir.

Ne Zaman İki Stent Stratejisi?

DEFINITION II çalışması ve EBC 2024 konsensüsü ile aşağıdaki kriterlerin varlığında planlı iki stent stratejisi (DK-Crush veya culotte) tercih edilir:

• Yan dal ostiyumunda ≥%70 darlık ve yan dal uzun (≥10 mm) veya çap ≥2.5 mm.
• LMCA distal bifurkasyonu + gerçek karmaşık lezyon (Medina 1,1,1).
• Kompleks açı (Y-tipi <70° veya T-tipi >70°) ve yan dal uzun darlık.
• Yan dal ostiyumunda ciddi kalsifikasyon.
• Provisional sonrası suboptimal yan dal (rezidüel >%70 veya FFR ≤0.80).

DK-Crush Tekniği

DK-Crush (Double Kissing Crush), Chen ve ekibi tarafından geliştirilen ve DKCRUSH-I / II / III / V çalışmalarıyla desteklenen iki stent stratejisidir. Ana adımlar:

1. Ana damar ve yan dala kılavuz teller ilerletilir; her ikisine de balon ile lezyon hazırlığı yapılır.
2. Yan dala stent yerleştirilir; proksimal 2-3 mm ana damara doğru sarkıtılır.
3. Yan dal stenti proksimal kısmı ana damara doğru ezilir (crush).
4. Ana damardan yan dala rewire yapılır; ilk kissing balon (DK1) uygulanır.
5. Ana damara stent yerleştirilir; POT uygulanır.
6. Ana damardan yan dala tekrar rewire yapılır; ikinci kissing balon (DK2) ile işlem tamamlanır.
7. Final POT ile stent geometrisi optimize edilir.

DKCRUSH-V (2019) çalışması LMCA distal bifurkasyonunda DK-Crush'un provisional stratejiye karşı MACE (%5.0 vs %10.7, p=0.02) ve stent trombozunu azalttığını göstermiştir. DEFINITION II gerçek karmaşık bifurkasyonda benzer sonuçlar bildirmiştir.

Culotte Tekniği

Culotte, iki stent stratejilerinden ikincisidir ve özellikle eş boyutlu bifurkasyonlarda (ana damar ≈ yan dal çapı) uygundur. Adımlar:

1. Ana damar ve yan dala kılavuz teller ilerletilir; lezyon hazırlığı yapılır.
2. Genellikle yan dala ilk stent yerleştirilir; proksimal kısım ana damarı da örter.
3. Ana damardan yan dala rewire ile ilk kissing balon uygulanır.
4. Ana damara ikinci stent yerleştirilir; distal segment yan dal stentinin proksimalinden geçer.
5. POT ve final kissing balon ile işlem tamamlanır.

Culotte tekniği çift stent tabakası (multilayer strut) nedeniyle bazı bölgelerde artmış geç tromboz riski taşır; bu nedenle ultra-ince strut yeni nesil DES ve optimize kissing kritik önem taşır.

T-Stenting ve TAP (T and Protrusion)

T-stenting, yan dal ostiyumuna dik açılı stent yerleştirmeyi içerir; klasik T-stent'in kısıtlılığı yan dal ostiyumunun tam kapatılmamasıdır. TAP (T and Protrusion), T-stenting'in modifiye halidir: yan dal stenti proksimal 1-2 mm ana damara doğru çıkıntı yapacak şekilde yerleştirilir; ardından kissing balon ile stent ostiyuma tam yerleştirilir. TAP özellikle 70°'den geniş açılı bifurkasyonlarda provisional-to-2-stent geçişte tercih edilen tekniktir.

Mini-Crush ve Reverse Crush

Mini-crush, klasik crush tekniğinin daha az uzunlukta ezme ile uygulandığı türevidir; iki stent stratejisi bazlı olsa da çift tabaka miktarı azalır. Reverse crush, ana damar stenti sonrası suboptimal yan dal ostiyumu için bail-out tekniktir; yan dala kısa stent yerleştirilip ana damar stentine doğru ezilir. Modern IVUS/OCT rehberliği ile klasik crush yerine mini-crush veya DK-Crush öne çıkmıştır.

POT (Proximal Optimization Technique)

POT, ana damar proksimal segmentinin, yan dal çıkışına kadar olan bölümünün çapa uygun kısa non-compliant balon ile yüksek basınçta genişletilmesidir. POT'un üç kritik işlevi:

• Proksimal apozisyonu maksimize eder ve stent malapozisyonunu önler.
• Yan dal çıkışını genişletir; yan dala rewire ve kissing balon geçişini kolaylaştırır.
• Simetrik akım dinamiği sağlar; türbülans ve tromboz riskini azaltır.

Modern bifurkasyon tekniklerinin (provisional, DK-Crush, culotte, TAP) her aşamasında POT ve final POT önerilir (EBC 2024 Sınıf I).

Kissing Balon: Yan Dal Koruma ve Optimizasyon

Kissing balon; ana damar ve yan dala iki balonun eşzamanlı şişirilmesi işlemidir. Amaçlar:

• Yan dal ostiyumunda stent strutlarını yeniden düzenlemek.
• Yan dal çıkışını optimize etmek.
• Karina yer değişimini simetrik hale getirmek.

İki stent stratejilerinde final kissing balon sınıf I öneridir. Provisional stratejide rutin kissing balon önerilmez; sadece kompleks yan dal, suboptimal FFR veya IVUS/OCT'te belirgin ostiyum darlığı varlığında uygulanır. Kissing balon her zaman POT ile birlikte planlanır — aksi halde proksimal deformasyon oluşur.

IVUS ve OCT Rehberli Bifurkasyon PCI

Modern kanıt (ULTIMATE, IVUS-XPL, RENOVATE-COMPLEX-PCI, ILUMIEN IV, OCTOBER) intravasküler görüntülemenin bifurkasyon PCI'da MACE'yi azalttığını gösterir. OCTOBER (2023) çalışması özellikle bifurkasyon PCI'da OCT rehberliğinin 2 yılda MACE'yi anjiyografi rehberli PCI'ya karşı belirgin azalttığını (HR 0.70, p=0.02) net biçimde ortaya koydu. IVUS / OCT ile:

• Doğru referans çap ve stent boyutu seçimi.
• Karina anatomisi ve yan dal ostiyum plak yükünün görüntülenmesi.
• Post-implantasyon apozisyon, genişleme ve strut deformasyonu değerlendirmesi.
• İki stent stratejilerinde tabakalar arası boşluk ve kissing kalitesinin doğrulanması.

FFR / iFR / QFR ile Yan Dal Değerlendirmesi

Yan dal FFR ≤0.80 veya iFR ≤0.89 iskemik kabul edilir ve girişim planlanır. Aksi halde jailed wire'lı yan dal fizyolojik olarak korunmuş sayılır; ek stent eklemek klinik faydadan çok tromboz ve restenoz riski getirir. DKCRUSH-VII, FAVOR ve QFR-BASED çalışmaları QFR / FFRangio'nun bifurkasyonda anjiyogramdan telsiz fizyoloji sunduğunu ve karar süresini kısalttığını göstermiştir.

Yeni Nesil DES Seçimi (2026)

2026'da bifurkasyonda tercih edilen stent özellikleri:

• Ultra-ince strut kalınlığı (60-80 µm): Xience Sierra/Skypoint, Orsiro Mission, Ultimaster Nagomi, Synergy XD, Resolute Onyx / Onyx Frontier, BioMime Morph.
• Biyoemilebilir veya biyouyumlu polimer: Endotelizasyonu hızlandırır ve kısa DAPT'a olanak tanır.
• Yüksek genişleme kapasitesi: Küçükten büyüğe geniş çap aralığı; PMB için farklı çap gerektirebilir.
• Deliverability ve görünürlük: Tortuöz LMCA ve çatal anatomilerde geçiş kolaylığı; radyoopak marker.
• Kısa DAPT verisi: MASTER-DAPT, Xience 28, ONYX ONE gibi çalışmalarla desteklenen platformlar.

İşlem Öncesi Hazırlık

• Anamnez ve fizik muayene: Kanama öyküsü, önceki cerrahi, ilaç allerjisi, oral antikoagülan durumu, iskemi semptomları.
• Laboratuvar: Kreatinin (eGFR), hemogram, INR, koagülasyon paneli, karaciğer fonksiyon testleri, HbA1c, lipid paneli.
• Görüntüleme: Non-invaziv iskemi testi veya CCTA + FFR-CT ile lezyon-spesifik iskemi doğrulama.
• Hazırlık: 4-6 saat açlık; aspirin + P2Y12 yükleme (klopidogrel 600 mg / tikagrelor 180 mg / prasugrel 60 mg); yüksek yoğunluklu statin; KBH'de izotonik hidrasyon.
• Antikoagülan yönetimi: Varfarin kesilir (INR <1.8); DOAK genelde işlem günü sabah kesilir; heparin işlem sırasında ACT hedefine göre verilir.
• Onam: Yazılı aydınlatılmış onam; bifurkasyon stratejisinin yan dal koruma, kissing balon, POT ve gerektiğinde iki stent kullanımını içerdiği açıklanır.

Bifurkasyon PCI Adım Adım

1. Radial (öncelikli, 6-7F) veya femoral giriş; ultrason rehberli ponksiyon.
2. Bifurkasyon için uygun destek kateter (EBU 3.5-4.0, XB 3.5, JR4) seçimi.
3. Ana damar ve yan dala 0.014'' kılavuz teller.
4. IVUS / OCT ile bifurkasyon anatomisi, referans çaplar ve karina ölçümü.
5. Predilatasyon; kalsifik lezyonda rotablasyon, orbital atherektomi veya Shockwave IVL.
6. Anatomiye göre strateji seçimi: provisional / DK-Crush / culotte / TAP / mini-crush.
7. Ana damar stenti yerleştirilir; POT uygulanır.
8. Yan dal FFR/iFR veya görüntüleme ile değerlendirilir.
9. Gerekirse yan dala girişim: rewire, balon veya TAP.
10. İki stent stratejilerinde ve kompleks provisionalda final kissing balon.
11. Final POT ile stent geometrisi optimize edilir.
12. IVUS / OCT ile son değerlendirme; FFR/iFR/QFR ile fizyolojik doğrulama.
13. Hemostaz ve taburculuk planlaması.

Kanıt: DKCRUSH-V, DEFINITION II, EBC MAIN, OCTOBER

• DKCRUSH-V (2019): LMCA distal bifurkasyonda DK-Crush provisional stratejiye karşı MACE'yi belirgin azalttı (%5.0 vs %10.7, p=0.02); stent trombozu daha düşük.
• DEFINITION II (2020): Gerçek karmaşık bifurkasyonda planlı iki stent stratejisi provisional'a klinik olarak üstün.
• EBC MAIN (2021): LMCA bifurkasyonda iki stent'in provisional'a rutin klinik üstünlüğü net gösterilemedi; yaklaşımın kişiselleştirilmesi önerildi.
• EBC TWO (2016): Basit-orta karmaşık bifurkasyonda provisional stratejinin çoğu vakada yeterli olduğunu doğruladı.
• OCTOBER (2023): Bifurkasyon PCI'da OCT rehberliğinin 2 yıllık MACE'yi anjiyografi rehberli PCI'ya karşı belirgin azalttığını gösterdi.
• PROSPECT ABSORB / RENOVATE-COMPLEX-PCI: IVUS rehberliğinin kompleks PCI'da klinik faydasını doğruladı.

İşlem Sonrası Bakım ve Taburculuk

• Elektif komplikasyonsuz bifurkasyon PCI sonrası aynı gün / 1 gecelik yatış; AKS sonrası 2-4 gün.
• Radialde patent hemostaz; parmak dolaşımı kontrolü; ilk 24 saatte ağır yük taşımama.
• Femoralde 4-6 saat yatak istirahati; kanama, hematom, psödöanevrizma açısından izlem.
• EKG kontrolü; troponin (AKS'de eğri takibi).
• Taburculuk paketinde stent kartı, ilaç listesi (aspirin + P2Y12 + statin ± ek), yaşam tarzı bilgilendirmesi.
• İlk kontrol 1. haftada; 1., 3., 6., 12. ay kardiyoloji takibi.

Bifurkasyon Sonrası DAPT: 2026 Stratejileri

• Kronik koroner sendrom + basit provisional + yeni nesil DES: Aspirin + P2Y12 6 ay; ardından tek antiplatelet.
• Akut koroner sendrom + herhangi bifurkasyon stratejisi: Aspirin + tikagrelor / prasugrel 12 ay standart; kanama riskine göre kısaltılabilir (T-PASS, TICO, TWILIGHT).
• İki stent stratejisi (DK-Crush, culotte): Kişiye özgü, çoğunlukla 6-12 ay DAPT; erken kesme trombozu artırabilir.
• Yüksek kanama riski (HBR): MASTER-DAPT stratejisi ile 1-3 ay sonra P2Y12 monoterapisi.
• OAK + bifurkasyon: AUGUSTUS bazlı 1 hafta üçlü + P2Y12 + DOAK 6-12 ay; sonrasında tek DOAK.

Komplikasyonlar ve Nasıl Yönetilir?

• Yan dal oklüzyonu (%1-5): Karinada plak kayması veya disseksiyon nedeniyle. Jailed wire ile rewire, balon veya TAP ile açılır.
• Disseksiyon: Karina veya distal ana damarda. Ek stent veya konservatif izlem.
• Perforasyon (<%1): Tel veya balon kaynaklı; kaplı stent veya cerrahi.
• Stent trombozu (~%0.5-1): DAPT devamlılığı, IVUS/OCT ile apozisyon doğrulama, statin optimizasyonu.
• Kontrast nefropatisi: KBH'de izotonik hidrasyon, kontrast azaltma, DyeVert / DyeMinish sistemleri.
• Kanama: Radial giriş, kısa DAPT stratejileri, PPI eklenmesi.
• Aritmi: LMCA veya sağ koroner PCI'da; monitör ve gerektiğinde geçici pil.

Bifurkasyon Sonrası Restenoz ve Tromboz

Modern yeni nesil DES + IVUS/OCT rehberliği + POT / DK-Crush ile bifurkasyon restenozu %5-10 aralığındadır. En sık restenoz alanı yan dal ostiyumudur. Tedavi:

• İlaç kaplı balon (DCB): Paklitaksel veya sirolimus DCB — özellikle yan dal ostiyum restenozunda.
• Yeni DES: Restenoz üzerine ultra-ince strut DES.
• CABG: Yaygın diffüz restenoz veya çok damar tutulumunda.

Stent trombozu sıklığı yeni nesil DES ile %0.5-1 arasında; iki stent stratejilerinde ve LMCA distalde biraz daha yüksek olabilir. DAPT devamlılığı, statin ve yaşam tarzı en önemli koruyucu faktörler.

Bifurkasyon PCI Sonrası Yaşam ve İkincil Koruma

• İlaç: Aspirin yaşam boyu; kişiye özgü DAPT; yüksek yoğunluklu statin (LDL-C <55 mg/dL, ilk 2 yıl <40 mg/dL hedefine indirilebilir); ACE-I/ARB, beta-bloker, MRA, SGLT2 inhibitörü klinik duruma göre.
• Yaşam tarzı: Sigara mutlak bırakılır; Akdeniz-benzeri diyet (PREDIMED); haftada 150 dk orta yoğunluklu aerobik + 2 gün direnç egzersizi; kilo yönetimi (BMI 20-25); alkol sınırlı.
• Kardiyak rehabilitasyon: 4-6. haftada başlayan 8-12 haftalık gözetimli program. Mortalite ve rehospitalizasyonu belirgin azaltır.
• Ruh sağlığı: Depresyon, anksiyete ve stres yönetimi.
• Uyku: STOP-BANG ile uyku apnesi taraması; orta-ağır OSA'da CPAP.

Kadın, Yaşlı ve KBH Hastasında Bifurkasyon

• Kadın: Küçük damar çapı ve yüksek radial spazm eğilimi — ultra-ince strut DES ve ultrason rehberli radial giriş faydalı. Provisional strateji öncelikli.
• Yaşlı (≥75): Kanama riski yüksek; kısa DAPT stratejileri (MASTER-DAPT). Bifurkasyon karmaşıklığına göre Heart Team kararı.
• KBH: Kontrast minimizasyonu, radial giriş zorunlu, izotonik hidrasyon. Restenoz riski daha yüksek olabilir.
• Diyabet: Restenoz riski yüksek; ultra-ince strut DES + IVUS/OCT rehberliği; SGLT2i ve GLP-1 RA optimal tıbbi tedavinin parçası.

2026 Yapay Zekâ Destekli Bifurkasyon Pratiği

• Non-invaziv planlama: HeartFlow FFR-CT, Cleerly ISCHEMIA, Elucid PlaqueIQ ile CCTA'dan bifurkasyon anatomisi ve iskemi ön-planı.
• Kateter laboratuvarı görüntüleme: Ultreon 2.0 AI-OCT karina, referans çap ve stent boyutunu otomatik önerir; AI-IVUS damar duvarını hızlı segmenter; POT ve kissing zonu tespiti.
• Telsiz fizyoloji: Medis QFR, Cathworks FFRangio anjiyogramdan saniyeler içinde yan dal fizyolojisi.
• Robotik PCI: CorPath GRX + Corindus / Siemens ile milimetrik hassas stent yerleşimi ve radyasyon azaltma.
• Karar-yardım: LLM tabanlı Heart Team asistanları LMCA distal bifurkasyon senaryosunda EXCEL / NOBLE / DKCRUSH-V verilerine dayalı kanıta uygun revaskülarizasyon önerisi üretir.
• Taburculuk sonrası izlem: Giyilebilir EKG + AI aritmi/iskemi tespiti; PROM tabanlı semptom takibi ile restenoz erken yakalama.

AI klinisyene destektir; nihai tıbbi karar tedavi eden hekim ve ekipte kalır.

Türkiye'de Bifurkasyon PCI Erişimi ve SGK

Türkiye'de bifurkasyon PCI; Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) kapsamında SGK tarafından üniversite, eğitim-araştırma ve özel hastanelerde geniş biçimde karşılanır. İki stent stratejisi ve LMCA PCI için kullanılan stent, IVUS/OCT ve fizyoloji kataloğu SUT tarafından tanımlıdır. Endikasyon ve strateji seçimi kardiyolog ve Heart Team tarafından belirlenir. Acil PCI (STEMI, NSTEMI) her SGK'lı hastada tam olarak karşılanır. Elektif PCI'de bazı üst sınıf yeni nesil DES veya ek IVUS/OCT için hastanın statüsüne göre fark ücreti çıkabilir.

Doğru Bilinen Yanlışlar

• "Bifurkasyonda mutlaka iki stent gerekir." Yanlış. Çoğu bifurkasyon provisional tek stent ile başarıyla tedavi edilir.
• "DK-Crush her bifurkasyona uygun." Yanlış. DK-Crush LMCA distal ve gerçek karmaşık bifurkasyonda üstündür; basit vakada gereksiz komplekslik getirir.
• "Kissing balon her stent sonrası zorunlu." Yanlış. Rutin kissing balon provisional stratejide önerilmez; sadece kompleks veya iki stent stratejilerinde.
• "POT sadece opsiyoneldir." Yanlış. POT modern bifurkasyon tekniklerinin ayrılmaz basamağıdır (EBC 2024 Sınıf I).
• "LMCA distal bifurkasyonu mutlaka bypass." Yanlış. Düşük-orta SYNTAX skorlu hastada yeni nesil DES + IVUS rehberli PCI bypass'a alternatiftir.
• "IVUS/OCT lüks bir seçenektir." Yanlış. OCTOBER ve RENOVATE-COMPLEX-PCI verilerine göre bifurkasyon PCI'da IVUS/OCT MACE'yi belirgin azaltır — 2026'da standarttır.
• "Yan dal ostiyum restenozu tedavi edilemez." Yanlış. İlaç kaplı balon (DCB) veya yeni nesil DES ile başarıyla tedavi edilir.

Sık Sorulan Sorular