Treadmill Testi 2026: Koşu Bandı Efor Testi, Bruce Protokolü ve Klinik Yorum Rehberi

Genel Bakış: Treadmill Testi Nedir?

Treadmill testi (koşu bandı efor testi), hastanın kontrollü bir egzersiz stresi altında iken kalp ve dolaşım sisteminin verdiği yanıtın 12 derivasyonlu EKG, kan basıncı ölçümleri ve klinik semptomlarla birlikte kaydedildiği standardize bir tanısal işlemdir. Test 1963'te Robert A. Bruce ve arkadaşları tarafından geliştirilen Bruce protokolü temelinde şekillenmiş, aradan geçen altmış yılı aşkın sürede güncellenerek 2026 pratiğinde ESC ve ACC/AHA kılavuzlarının kronik koroner sendrom değerlendirme algoritmalarında yerini korumuştur.

Klinik olarak treadmill testi; koroner arter hastalığı (KAH) tanısı ve prognozunda, fonksiyonel kapasite ölçümünde, egzersizle indüklenebilir aritmi ve hipertansiyon araştırmasında, kapak hastalıkları ve kalp yetmezliği izleminde, revaskülarizasyon sonrası değerlendirmede, sporcu ve preoperatif risk sınıflamasında kullanılır. 2026 pratiğinde tek başına bir tarama aracı değil, klinik pretest olasılığa dayalı seçilmiş bir tanı basamağı olarak konumlanmıştır. Bu içerik bir kardiyoloji muayenesi ve koroner risk analizi çerçevesinin tamamlayıcısı olarak okunmalı; kişisel karar ve tedavi sürecinde hekim değerlendirmesinin yerini almaz. Genel sağlık okuryazarlığı için ek olarak Klinik Uzmanı başvurulabilir bir kaynaktır.

Treadmill vs Bisiklet Ergometri

Egzersiz stres testinde iki temel modalite treadmill ve bisiklet ergometridir. Klinik kılavuzlar iki modaliteyi tanısal doğruluk açısından eşdeğer kabul eder; seçim hasta özellikleri, laboratuvar altyapısı ve eşlik eden görüntüleme ihtiyacına göre yapılır.

• Peak MET / VO₂: Treadmill üzerinde ulaşılan peak MET değeri, aynı hastada bisiklet ergometriden ortalama %10–20 daha yüksektir; çünkü koşma büyük kas gruplarını daha fazla çalıştırır.
• EKG kalitesi: Bisiklet ergometride üst gövde sabit kaldığı için EKG artefaktı azdır; treadmill'de ayak vuruşu ve gövde salınımı artefakta yol açabilir, elektrod hazırlığı özenli olmalıdır.
• Kan basıncı ve stres eko: Bisiklet ergometri, egzersiz sırasında güvenli manşon ölçümü ve semi-supin pozisyonda anlık ekokardiyografik görüntüleme sağlar; stres ekokardiyografi için avantajlıdır.
• Popülasyona uygunluk: Türk toplumunda bisiklet kültürü sınırlı olduğundan çoğu hasta bisikletten önce erken quadriseps yorgunluğu yaşar; treadmill üzerinde yürüyüş daha tanıdıktır. Bu nedenle Türkiye'de efor testinin büyük çoğunluğu treadmill üzerinde yapılır.
• Ortopedik kısıtlılık: Diz, kalça veya bel problemi olan, obez veya ileri dekondisyone hastada bisiklet daha güvenlidir; nörolojik denge sorunu olan hastada bisiklet düşme riskini azaltır.

Fizyolojik Temel

Kademeli dinamik egzersiz sırasında iskelet kasının oksijen tüketimi 10–20 kata çıkar. Bu talep artışını karşılamak için kalp hızı 2.5–3 kat, atım hacmi 1.5 kat artar; kalp debisi 4–6 kata yükselir. Koroner akım aynı zaman diliminde 4–5 kat artar ve subendokard bölgesine yönelir.

Anlamlı bir epikardiyal koroner darlıkta (genellikle ≥ %70 çap darlığı) distal miyokard bölgesinin akım rezervi yeterli değildir; bu sınırın ötesinde subendokardiyal iskemi başlar ve tipik EKG bulgusu olan horizontal veya downsloping ST depresyonu ortaya çıkar. Hız ve eğim artışına rağmen anjinal semptom, disritmi veya hemodinamik bozulmanın gelişmesi, iskemik kaskadın klinik belirtisidir.

Fizyolojik yanıtın anlamlı ölçüde kaydedilebilmesi için hastanın yaşa göre öngörülen maksimum kalp hızının en az %85'ine ulaşması gerekir. Basit formül 220 − yaş; daha güncel Tanaka formülü ise 208 − 0.7 × yaş şeklindedir. Bu eşiğe ulaşmayan testler submaksimal kabul edilir; iskemiyi güvenle dışlayamazlar.

Endikasyonlar

• Orta pretest olasılıklı stabil göğüs ağrısı veya angina eşdeğeri semptom değerlendirmesi.
• Bilinen KAH'ta iskemik yük ve prognoz izlemi.
• Perkütan koroner girişim (PCI) veya koroner bypass (CABG) sonrası fonksiyonel değerlendirme.
• Kalp yetmezliğinde fonksiyonel kapasite ve tedavi yanıtı ölçümü.
• Asemptomatik kapak hastalıklarında egzersiz kapasitesinin nesnelleştirilmesi (özellikle asemptomatik ağır AR/MR).
• Egzersizle indüklenebilir aritmi araştırması (KPVT/CPVT, LQTS, KAH).
• Egzersiz hipertansiyonu ve gizli hipertansiyon değerlendirmesi.
• Sporcu ön değerlendirmesi ve egzersiz reçetesi.
• Kardiyak rehabilitasyon programı planlaması ve etkinliğinin ölçümü.
• Kronotropik yetmezlik / pacemaker programlama optimizasyonu.
• Konjenital kalp hastalığı takibi ve doğal seyrin izlenmesi.

Düşük riskli, asemptomatik erişkinlerde rutin tarama önerilmez (USPSTF 2018, Choosing Wisely). Diyabetik, çok yüksek risk kategorisinde veya işi yüksek güvenlik gerektiren (pilot, sürücü, ağır işçi) bireylerde bireyselleştirilmiş değerlendirme yapılır.

Kontrendikasyonlar

Mutlak

• Akut miyokard infarktüsü (ilk 48 saat).
• Stabilize olmamış anstabil angina.
• Semptomatik ciddi aort darlığı.
• Dekompanse kalp yetmezliği.
• Akut miyokardit veya perikardit.
• Akut pulmoner emboli / pulmoner enfarktüs.
• Akut aort diseksiyonu.
• Ciddi obstrüktif hipertrofik kardiyomiyopati (semptomatik dinamik gradyan).
• Kontrol altına alınmamış ciddi aritmi.
• Aktif infektif endokardit.

Göreceli

• Bilinen sol ana koroner darlık.
• Orta düzey aort darlığı.
• Ciddi istirahat hipertansiyonu (> 200/110 mmHg).
• Belirgin elektrolit bozukluğu.
• Yüksek dereceli AV blok (pacer yok).
• Fiziksel/ortopedik kısıtlılık, denge bozukluğu.
• Ciddi anemi (Hb < 8 g/dL), aktif enfeksiyon.
• Ruhsal işbirliği kısıtlılığı.

Test Öncesi Hazırlık

• Testten 3–4 saat önce açlık; sadece su içilebilir.
• 24 saat öncesinden kafein (kahve, çay, kola, çikolata, enerji içecekleri), sigara ve alkolden kaçınma.
• 24 saat ağır egzersizden uzak durma.
• Tanı testi yapılacaksa beta-bloker ve non-DHP kalsiyum kanal blokerleri hekim onayıyla 24–48 saat önce kesilebilir; nitratlar genellikle 4–6 saat önce durdurulur. Prognoz veya iskemi yük testinde ise ilaçlar sürdürülür.
• Digoksin, statin, ARB/ACEi, diüretikler genelde sürdürülür.
• Diyabetik hastalar açlık ve insülin/oral antidiyabetik dozunu hekimle ayarlar.
• Astım/KOAH'lı hastalar reçeteli bronkodilatörünü zamanında alır.
• Rahat spor giysisi, ter emici tişört, düz taban spor ayakkabı.
• Kadın hastalar sütyen yerine sporcu üstlüğü giymeye özen gösterir.
• Erkek hastalarda göğüs kıllarının bir kısmı elektrod bölgesinde tıraş edilir.
• Cilt alkolle ovulur, keratin tabakası nazikçe alınır; iyi bir cilt hazırlığı EKG artefaktını dramatik olarak azaltır.
• İstirahat 12 derivasyonlu EKG kaydedilir; ayakta ve hiperventilasyon EKG'leri alınır.
• Bilinçli onam formu imzalanır; testin amacı, riski ve alternatifleri açıklanır.

Bruce ve Diğer Protokoller

Standart Bruce protokolü

Her 3 dakikada hız ve eğim eş zamanlı artırılır. En sık kullanılan protokoldür; toplam maksimum egzersiz süresi 21 dakikaya ulaşabilir.

• Stage 1: 2.7 km/sa, %10 eğim (~4.6 MET).
• Stage 2: 4.0 km/sa, %12 eğim (~7 MET).
• Stage 3: 5.4 km/sa, %14 eğim (~10.1 MET).
• Stage 4: 6.8 km/sa, %16 eğim (~12.9 MET).
• Stage 5: 8.0 km/sa, %18 eğim (~15 MET).
• Stage 6: 8.9 km/sa, %20 eğim (~16.9 MET).
• Stage 7: 9.7 km/sa, %22 eğim (~19.1 MET).

Modifiye Bruce

İlk iki kademe daha düşük iş yüküyle başlar: 2.7 km/sa %0 eğim → 2.7 km/sa %5 eğim → standart Bruce Stage 1'e geçilir. Yaşlı, dekondisyone, kalp yetmezliği veya erken postinfarktüs (MI'den 4–7 gün sonra, öncesi stabilize) hastalarında tercih edilir.

Cornell protokolü

Bruce'a alternatif, daha yumuşak artış eğrisiyle daha uzun ve nesnel egzersiz süresi sağlar; kalp yetmezliği ve orta-hafif fonksiyonel kapasiteli hastada seçilir.

Naughton ve Balke-Ware

Küçük iş yükü artışları ile hassas kapasite ölçümü; kalp yetmezliği ve kardiyak rehabilitasyon programlarında.

Rampa protokolleri

Sabit basamaklar yerine sürekli, doğrusal artış sağlar. Kardiyopulmoner egzersiz testi (CPET) ile birlikte kullanıldığında VO₂max ve anaerobik eşiğin doğrudan ölçümüne olanak verir; sporcu değerlendirmesi ve kalp transplant adaylarında altın standarttır.

Farmakolojik alternatifler

Egzersiz yapamayan hastada dobutamin (inotrop) veya regadenoson / adenozin / dipiridamol (vazodilatör) genellikle stres ekokardiyografi, MPI veya stres MR ile birlikte kullanılır.

Cihaz, Ekip ve Güvenlik

• 12 derivasyonlu, düşük gürültü filtrasyonlu dijital treadmill EKG sistemi.
• Otomatik ve manuel kan basıncı ölçümü imkânı; egzersiz sırasında manuel oskültatuar ölçüm altın standarttır.
• Nabız-oksimetre; özellikle nefes darlığı sorgulanan hastada değerli.
• Bifazik defibrilatör, tam donanımlı acil ilaç arabası, oksijen, aspirasyon.
• Deneyimli kardiyolog + hemşire + egzersiz teknikeri ekibi.
• ACLS sertifikalı personel ve düzenli resüsitasyon tatbikatı.
• Testin yürütüldüğü odada acil çağrı sistemi ve mesafeli hastane desteği erişimi.
• Elektrod hazırlığı: cilt yağının alkolle temizlenmesi, hafif abrazyon ve iyi Ag/AgCl elektrod kullanımı.
• Koşu bandının yan tırabzanları güvenlik amaçlıdır; sıkı tutmak testin geçerliliğini bozar.

Adım Adım Prosedür

• Hastaya işlem, süre ve riskler açıklanır; onam alınır.
• İstirahatte 12 derivasyonlu EKG çekilir; kan basıncı ve nabız ölçülür.
• Ayakta ve hiperventilasyon EKG'si alınır; bazal ST değişikliği kaydedilir.
• Hasta koşu bandına düşük hızda alıştırılır; makine ivmelenmesi öğretilir.
• Bruce Stage 1'den başlanır; her dakika hastayla iletişim sürdürülür.
• Her kademede kan basıncı manuel olarak ölçülür; hemodinamik anormallik uyarısı verilir.
• Semptomlar 0–4 arası standart angina skalasıyla puanlanır.
• Hedef kalp hızına, bitkinliğe veya klinik son noktaya ulaşıldığında test sonlandırılır.
• Toparlanma dönemi 5–10 dakika sürer; hasta oturur veya yavaş yürür.
• Toparlanma boyunca EKG ve kan basıncı izlenir; 1. ve 2. dakika ST-kalp hızı analizi kaydedilir.
• Rapor test sonrası hazırlanır; klinik bağlam ve ileri tetkik önerileri belgelenir.

Sonlandırma Kriterleri

Mutlak sonlandırma

• ST elevasyonu ≥ 1 mm (Q'suz derivasyonlarda).
• Egzersizle SKB ≥ 10 mmHg düşüş + iskemi bulgusu.
• Orta veya şiddetli angina.
• Santral sinir sistemi semptomları: ataksi, baş dönmesi, senkop öncesi.
• Perfüzyon bozukluğu bulguları: siyanoz, solukluk, terleme.
• Sürdürülü ventriküler taşikardi veya ciddi aritmi.
• Teknik güvensizlik (EKG monitorizasyonu kaybı, hasta güvenliği).
• Hastanın testi sonlandırmak istemesi.

Göreceli sonlandırma

• Yaygın ST depresyonu (> 2 mm horizontal/downsloping).
• Sürdürülü olmayan VT, sık kompleks PVC, süpraventriküler aritmi.
• Yeni gelişen AV blok, dal bloğu (iskemi ayrılamıyorsa).
• Bradiaritmi.
• Hipertansif yanıt (SKB ≥ 250 mmHg, DKB ≥ 115 mmHg).
• Bacak krampı, kırıntılı bitkinlik, kısıtlayıcı dispne.
• Klaudikasyon.

EKG, Kan Basıncı ve Semptom Yorumu

EKG bulguları

• Anlamlı ST depresyonu: J noktasından 60–80 ms sonra ≥ 1 mm horizontal veya downsloping depresyon. Upsloping depresyon daha az özgüldür; ≥ 1.5 mm gerektirir.
• ST elevasyonu: Q dalgası olmayan derivasyonlarda ≥ 1 mm; akut iskemi veya koroner spazm göstergesi, mutlak sonlandırma nedeni.
• Aritmi: Sürdürülü VT, sık ve kompleks PVC, egzersizle indüklenen AF veya dal bloğu.
• QT davranışı: LQTS'te QTc egzersizle beklendiği gibi kısalmaz; paradoks uzama tanısal önemlidir.
• Toparlanma ST depresyonu: Özellikle 2. dakikada devam eden depresyon prognostik açıdan iskemik yükün göstergesidir.
• QRS morfolojisi: Yeni sol veya sağ dal bloğu iskemi yorumunu güçleştirir; görüntülemeli teste geçilebilir.

Kan basıncı yanıtı

• Normal yanıt: her 1 MET artışta SKB 10 mmHg artar; DKB genelde değişmez veya hafifçe düşer.
• Hipertansif yanıt: SKB > 210 mmHg (erkek), > 190 mmHg (kadın): gelecekte kalıcı hipertansiyon riskini artırır; ambulatuar kan basıncı izlemi önerilir.
• Blunted yanıt: SKB artışı < 20 mmHg → sol ana koroner veya çok damar hastalığı işareti olabilir.
• Egzersizle SKB düşüşü: iskemik disfonksiyon veya obstrüktif kapak/HKM göstergesi; kötü prognoz.

Kalp hızı yanıtı ve toparlanma

• Kronotropik yetmezlik: Hedef kalp hızının < %85'ine ulaşamama (ilaç dışı) — mortalite artışı ile ilişkilidir.
• Toparlanma kalp hızı (HRR): 1. dakikada < 12/dk düşüş (ayakta) veya < 18/dk düşüş (oturur) kötü prognoz göstergesidir.
• Anormal toparlanma paterni otonomik disfonksiyon işaretidir.

Semptomlar

• Tipik anjinal göğüs ağrısı, angina eşdeğerleri (çene, sol kol, epigastrik ağrı).
• Dispne, çabuk yorulma.
• Baş dönmesi, senkop öncesi hisler.
• Klaudikasyon (periferik arter hastalığı işareti).

Duke Treadmill Skoru

Duke Treadmill Skoru (DTS), 1987'de Mark ve arkadaşları tarafından geliştirilmiş; treadmill testinin prognostik değerini sayısallaştıran en yaygın kabul gören araçtır ve ESC/ACC-AHA kılavuzlarında karar akışının bir parçasıdır.

DTS = Egzersiz süresi (dk) − 5 × maks ST depresyonu (mm) − 4 × angina indeksi

• Angina indeksi: 0 = yok, 1 = egzersizi sınırlamayan, 2 = sınırlayan.
• +5 ve üzeri (düşük risk): yıllık kardiyak mortalite < %1; 5 yıllık sağkalım ≥ %95.
• −10 ile +4 arası (orta risk): yıllık mortalite %1–3; görüntüleme veya anatomik test önerilir.
• −11 ve altı (yüksek risk): yıllık mortalite > %3; invaziv koroner anjiyografi düşünülür.

Duke skoru yalnızca tek bir sayı değildir; klinik pretest olasılık, MET, kan basıncı yanıtı ve toparlanma kalp hızı ile birlikte yorumlanmalıdır.

MET, Fonksiyonel Kapasite ve Prognoz

1 MET = 3.5 mL O₂/kg/dk, dinlenim oksijen tüketimi. Peak MET, uzun dönem sağkalımın en güçlü bağımsız prediktörlerinden biridir; her 1 MET'lik artış tüm nedenlere bağlı mortalitede %12'ye varan azalma ile ilişkilendirilmiştir (Myers ve ark. NEJM 2002; sonraki meta-analizlerde doğrulanmıştır).

• < 5 MET: düşük kapasite, yüksek kardiyovasküler risk; günlük yaşam aktiviteleri sınırlanır.
• 5–7 MET: orta kapasite; risk faktörü optimizasyonu ve rehabilitasyon gerekir.
• 8–10 MET: iyi kapasite; genel popülasyonda düşük risk.
• > 10 MET: mükemmel prognoz; iskemi bulgularından bağımsız sağkalım avantajı sağlar.

Kardiyopulmoner egzersiz testi (CPET), VO₂max ve anaerobik eşiği doğrudan ölçer; kalp yetmezliği ve nakil değerlendirmesinde kritik önemdedir. VO₂max < 14 mL/kg/dk kalp nakli düşünülen hastada belirleyicidir.

Duyarlılık, Özgüllük ve Bayes

Meta-analizlerde treadmill testinin ortalama duyarlılığı %68 (%23–100 arası), özgüllüğü %77 (%17–100 arası) olarak raporlanmıştır. Bu geniş değişkenlik, hasta seçimi, hastalığın ciddiyeti ve referans standart kaynaklıdır.

Bayes teoremi gereği testin klinik değeri, pretest olasılıkla yakından ilişkilidir:

• Pretest olasılık < %15 (düşük): pozitif test büyük olasılıkla yanlış pozitiftir; test önerilmez.
• Pretest %15–65 (orta): en yüksek net fayda; treadmill testi veya görüntülemeli test seçilebilir.
• Pretest > %65 (yüksek): negatif test hastalığı dışlamaz; doğrudan anatomik test önerilir.

Dinlenim EKG'sinde sol dal bloğu, WPW, kalıcı pil ritmi, dijital tedavi, belirgin LVH veya kadın hastada özgüllük düşer; ESC 2024 KKS güncellemesi bu senaryolarda öncelikle görüntülemeli testleri (stres eko, MPI, stres MR, koroner BT anjiyografi) önerir.

Alternatif Stres Testleri

• Stres ekokardiyografi: Egzersiz veya dobutamin ile duvar hareket anormalliği; duyarlılık ~%85, özgüllük ~%84. Radyasyon yok.
• Miyokard perfüzyon sintigrafisi (MPI/SPECT): Egzersiz veya regadenoson ile perfüzyon defekti; kadınlarda ve önceki MI sonrası değerli.
• Stres kardiyak MR: Adenozin/regadenoson ile perfüzyon + LGE + fonksiyon aynı seansta; radyasyon yok, çözünürlük yüksek. Kadın hasta ve mikrovasküler angina şüphesinde tercih edilir.
• Koroner BT anjiyografi: Anatomik değerlendirme; düşük–orta pretest olasılıkta ilk basamak. ESC 2019 KKS ve 2024 güncellemesinde Class I öneri.
• FFR-CT: BT görüntüsü üzerinden fonksiyonel darlığın değerlendirilmesi; NICE ve ESC kılavuzlarında yer alır.
• İnvaziv koroner anjiyografi + FFR/iFR: Yüksek pretest olasılıkta veya noninvaziv iskemi kanıtı olduğunda.

Sporcuda Treadmill Testi

Sporcuda treadmill testi hem tanısal hem performans amaçlıdır. Rampa protokolleri ve CPET, peak VO₂ ve ventilatuar eşikleri belirler; egzersiz reçetesi bu değerler üzerinden yapılır. Kalıtsal aritmi şüphesinde (LQTS, CPVT, ARVC) tetikleyici test görevi görür ve ailevi kalp hastalığı taraması ile birleştirilir. HKM'de dinamik gradient, sporcu adaptasyonuyla gerçek patoloji ayrımını sağlar.

Elit sporcularda istirahat bradikardisi (30–40/dk), Wenckebach benzeri 1. derece AV blok, erken repolarizasyon ve LVH bulguları sıktır; treadmill testinde bu bulguların normalize olması adaptasyon lehine yorumlanır. ESC 2020 Sports Cardiology bu popülasyonda değerlendirmeyi standardize eder.

Kadın, Yaşlı ve Özel Popülasyon

Kadın hastalarda treadmill testinin özgüllüğü daha düşük, yanlış pozitif ST depresyonu daha sık görülür. ESC 2024 KKS güncellemesi ve ACC/AHA 2021 CP kılavuzu orta pretest olasılıklı kadın hastada koroner BT anjiyografi veya stres ekokardiyografi/MPI/stres MR'ı ilk basamak olarak önerir. Kadın hastada mikrovasküler angina daha yaygın olduğundan invaziv koroner reaktivite testine ihtiyaç duyulabilir.

Yaşlı hastada modifiye Bruce ve rampa protokolleri seçilir; ortopedik sorun varsa farmakolojik stres tercih edilir. Egzersiz kapasitesi yaşla azalsa da yaşa göre normal MET değerleriyle karşılaştırılmalıdır. Diyabetik hastada sessiz iskemi olasılığı yüksektir; test öncesi hipoglisemi önlemi alınır.

Obez hastada koşu bandı kapasitesi kontrol edilmeli, hız kısıtlaması gerekiyorsa Cornell veya rampa protokolü tercih edilmelidir. Gebelikte treadmill testi bireysel değerlendirmeyle, mutlak endikasyonda ve düşük hızlarda yapılır.

Çocuk ve Ergen

Çocuklarda treadmill testi konjenital kalp hastalığı takibi, kanalopati (LQTS, CPVT) araştırması, egzersiz kapasitesi ölçümü ve pulmoner hipertansiyon değerlendirmesi için kullanılır. 6 yaş üstünde treadmill genellikle güvenli; küçük çocuklarda modifiye protokoller (Bruce Ramp, Godfrey) uygulanır. Test pediyatrik kardiyoloji ekibi eşliğinde ve pediyatrik acil hazırlıkla yapılır. Sporcu ergen değerlendirmesinde egzersiz kapasitesi ve ritim yanıtı, ailevi kardiyomiyopati taraması ile birlikte yorumlanır.

Riskler ve Yan Etkiler

Deneyimli merkezlerde ciddi komplikasyon oranı çok düşüktür: miyokard infarktüsü 1/10.000 test, ciddi aritmi 1/2500, ölüm 1/10.000'den az. Doğru hasta seçimi, kontrendikasyonların dışlanması ve tam donanımlı resüsitasyon ortamı bu düşük oranların temelidir. Yaygın hafif etkiler bitkinlik, baş dönmesi, geçici hipotansiyon, kas ağrısı ve ayak/diz ağrısıdır.

Raporlama Standartları

Kapsamlı bir treadmill testi raporu şu maddeleri içerir: (1) endikasyon ve klinik pretest olasılık, (2) uygulanan protokol, (3) egzersiz süresi ve peak MET, (4) hedef kalp hızına ulaşma, (5) maksimum kalp hızı ve kan basıncı, (6) iskemik EKG bulguları ve derivasyon dağılımı, (7) aritmiler, (8) semptomlar ve sonlandırma nedeni, (9) toparlanma kalp hızı ve toparlanma döneminde ST bulguları, (10) Duke Treadmill Skoru, (11) klinik yorum ve ileri tetkik önerisi. Rapor, hastanın kardiyoloji muayenesi ve koroner risk analizi ile birlikte yeniden değerlendirilmelidir.

Doğru Bilinen Yanlışlar

• "Treadmill testim normalse damarlarım tamamen açık." — Yanlış. Tek damar hastalığı, mikrovasküler angina ve erken evre KAH normal test verebilir.
• "Her yıl treadmill testi yaptırmalıyım." — Yanlış. Rutin yıllık tarama düşük riskli asemptomatik erişkinde önerilmez.
• "Yaşlı hasta bu testi yapamaz." — Yanlış. Modifiye Bruce ve rampa protokolleri yaşlı hastada güvenlidir.
• "Tırabzana tutunmak sonucu etkilemez." — Yanlış. Sıkı tırabzan tutumu iş yükünü ve MET tüketimini önemli ölçüde azaltır; egzersiz süresini yapay uzatır, Duke skorunu bozar.
• "Kadınlarda treadmill testi güvenilir." — Kısmen yanlış. Özgüllük düşük; kılavuzlar orta pretest olasılıklı kadın hastada görüntülemeli testleri önerir.
• "Efor testinde tüm ilaçları kesmek gerekir." — Yanlış. İskemi yük ve prognoz testinde ilaçlar sürdürülür; sadece tanı testinde ve hekim onayıyla belirli ilaçlar kesilir.
• "Duke skoru pozitifse mutlaka anjiyografi gerekir." — Yanlış. Karar klinik pretest olasılık, semptomlar ve ek noninvaziv testlerin bileşkesiyle verilir.

Kaynaklar ve Kılavuzlar

• ESC 2019 Guidelines for the Diagnosis and Management of Chronic Coronary Syndromes ve 2024 Focused Update.
• ACC/AHA/ASE/CHEST/SAEM/SCCT/SCMR 2021 Guideline for the Evaluation and Diagnosis of Chest Pain.
• ACC/AHA 2013 Exercise Standards for Testing and Training; Circulation 2023 update.
• ESC 2020 Guidelines on Sports Cardiology and Exercise in Patients with Cardiovascular Disease.
• EACVI 2023 Recommendations on Stress Imaging.
• ESC/EACTS 2024 Guidelines for the Management of Atrial Fibrillation (egzersiz-AF etkileşimi).
• ACC/AHA 2022 Guideline for the Management of Heart Failure.
• USPSTF 2018 Recommendation on Screening for Cardiovascular Disease Risk with ECG.
• Türk Kardiyoloji Derneği Egzersiz Testi Uzlaşı Belgeleri 2024–2025.
• WHO Physical Activity and Sedentary Behaviour Guidelines 2020.
• Myers J. ve ark. Exercise Capacity and Mortality Among Men Referred for Exercise Testing. NEJM 2002 (referans klasik).
• Fletcher GF. ve ark. Exercise Standards for Testing and Training: AHA Scientific Statement.

Sık Sorulan Sorular